DESDE A GAIOLA

IV

2012-02-16T11:32:00.000+01:00

LUX

Xulio López

Si hubiese podido iluminarte entonces,

tal vez tu cuerpo infenso

no tropezaba con la duda,

ni tu sombra se desvanacía

en otras sombras…

Si hubiese podido iluminarte entonces,

tal vez tu camino habría sido más fácil

y tus sueños

descansarían ahora, tranquilos,

esperando otros sueños.

No tenía las luces necesarias

para iluminarte.

Las dejé ahogar en la lluvia

por no abrir el paraguas…

Ahora no llueve

y la tela se enrosca sobre sí misma,

formando una espiral infinita.

Ahora tengo aquella luz,

pero no sé si será tarde.

Aquí en galego

SIN PALABRAS

2012-02-09T06:26:00.000+01:00

Vaguedades

Xulio López

¿Se fue?

Si.

¿Qué dijo antes de marchar?

Nada.

¿Nada?

Nada. Ni se despidió… Simplemente cerró la puerta y se fue.

¿No se llevó lo que le había dejado encima de su cama?

No.

Pero, ¿le recordaste que…?

Sí.

Y, ¿por qué no lo llevó?

Pues no sé. Supongo que no le cabía en el bolsillo...

Aquí en galego

JFK

2012-01-29T20:23:00.000+01:00

Tenía prisa. Eran ya las 6 de la tarde, la hora de la entrevista y aún no había aparcado el coche, pero no perdió la calma. Giró el volante a la izquierda y metió la marcha atrás. Por el espejo retrovisor calculó el ángulo exacto y comenzó la maniobra, despacio, con suavidad, para que los neumáticos no se desgastasen en exceso al rozar el pavimento. Poco a poco, el vehículo quedó perfectamente encajado en su lugar, paralelo a las líneas que delimitaban una de las plazas que había encontrado vacía.

Desabrochó el cinturón de seguridad, giró la llave y cogió su carpeta del asiento de la derecha. Cuando alzó la vista para abrir la puerta, vio un coche oscuro que entraba en el aparcamiento. La cara del conductor le resultaba familiar y lo siguió con la mirada. Era él. Su cabello era inconfundible. El coche también. No recordaba exactamente el número de matrícula, pero sí las letras, JFK. Muy fácil. Como las iniciales de Kennedy.

Como siempre, sacó un cigarro y lo encendió. Él había aparcado en una de las plazas cubiertas. Descendió del suyo, lo cerró y se quedó mirando a JFK. Nadie se movía dentro. Parecía que él mantenía una animada conversación con su acompañante y miró el reloj. Pasaban 5 minutos de la hora de la cita y todavía tenía que subir la empinada cuesta hasta el edificio, luego las escaleras de entrada y buscar la sala de juntas.

Milán - Escultura yacente en Palacio Sforzesco

Sueños incompletos - ñOCO Le bOLO

Con paso lento y aspirando profundamente el humo de su cigarro, salió del aparcamiento, volviendo de vez en cuando la vista a JFK. Nada se movía dentro. Al girar, perdió de vista los coches y a sus ocupantes. Pensó que, tal vez luego, al acabar su reunión, podría verle de nuevo.

Mientras subía los peldaños recordó aquella tarde fría y oscura de invierno, cuando él se le acercó y le preguntó por qué siempre se defendía del mundo, si el mundo no le había hecho ningún daño. No había sabido qué contestar y se arrepentía de su torpeza. Ella era de palabra fácil, pero contestó con una evasiva, amparada en la sombra que protegía su mirada, mientras sus ojos dejaban resbalar una lágrima, sin saber muy bien a qué se debía. Recordó que contuvo el llanto, como siempre, y que se despidió de él con respeto y agradecimiento. Su relación había sido buena. El resultado, el esperado. Confiaba en ello. Y en él. Por una extraña e indescriptible razón, confiaba también en él.

Cuando salió de la sala de reuniones estaba demasiado cansada para quedarse a hablar de perspectivas y resultados, así que se disculpó y salió corriendo hacia su coche. En su corazón latía la esperanza de verle de nuevo, de ver aquel JFK en la plaza cubierta. Bajó las escaleras a toda prisa, mientras encendía otro cigarro. Voló sobre la pendiente y, en cuanto el aparcamiento quedó en su punto de mira, lo buscó. Ya no estaba. La plaza estaba vacía. Entró en su coche, giró la llave del contacto y se fue a casa.

Tres días después recibió un mensaje por correo electrónico. Era la respuesta a algo que ella le había enviado tres días antes y en el que él le contaba que la había visto alejarse del aparcamiento, hacia el edificio de juntas, sobre las 6 de la tarde...

Aquí en galego

PARA NO PERDER LA MEMORIA...

2012-01-17T18:21:00.001+01:00

Era muy alto. O así me lo parecía. No era precisamente guapo. Ni flaco. Tenía el pelo oscuro, rizado y espeso y un bigote muy negro. Su frente era amplia y despejada y por encima de las orejas asomaban tímidamente las señales blancas que va dejando la madurez. Sus ojos eran pequeños, profundos y oscuros, unos ojos de esos que parecen mirar siempre más allá de lo que la realidad muestra. Tenía las manos regordetas, con dedos cortos y algo torpes.

Cada día llegaba a mi refugio, montado en su flamante Vespa que dejaba arrimada a la pared de la casa del abuelo Antonio y, después de girar una enorme llave en la cerradura de aquella pesada puerta de madera, disponía todo lo necesario para que las imágenes robadas a la vida quedasen para siempre impresas en el papel de la memoria.

Aquel cuarto de revelado era un sitio tosco, con los muros de piedra, sin adornos, situado en el bajo de la casa de la señora Vicenta, justo debajo de la cocina. Era un lugar frío y oscuro, lleno de cosas que no recuerdo para qué servían. Al lado de la casa había un surco por el que corría el agua de la poza de O Freixo. Él había colocado en él una teja redonda y muchas veces lavaba allí cosas y colocaba cuencos en los que recogía agua que luego llevaba a aquel extraño cuarto.

Dice mamá que siempre fui una niña muy curiosa y amistosa, así que el señor Ramón me encontraba por allí husmeando todos los días y, como yo me dejaba, me hacía fotos, supongo que para practicar. Conservo algunas de aquellos primeros años 60, de los que no recuerdo si sabía hablar o no. Nunca nadie me dijo que yo fuese de muchas palabras. Pero es igual.

El señor Ramón me ha dejado una buena herencia: imágenes de mi niñez impresas en papel. Para no perder la memoria…

Aquí en galego

III

2012-01-09T17:08:00.000+01:00

Sinfín

Xulio López

Si todo esto es alegría,

¿por qué siento algo huye

entre mis dedos?

Si todo esto es ternura,

¿por qué cada caricia parece una cuchillada?

si todo esto es don,

¿por qué cada paso es solo un balanceo

en la floja cuerda del destino?

Si todo esto es verdadero

no encuentro el hilo al que agarrarme

y, lejos de sentir alegría eterna,

una pena infinita me recorre.

¿Cuál es el camino?

Con el alma desdoblada y dudosa

me acerco a la encrucijada

y tendré, también, que decidir…

Pero… Todo tiene fin.

En este acontecer de la vida

quizás esté el fin mismo,

esperando que lo descubra,

mientras coloco otra losa

en este muro invisible.

Aquí en galego

QUE HAYA PAZ

2012-01-02T09:27:00.001+01:00

Tres sobre cristal

Y ya que estamos empezando un nuevo año, quizás sería mejor dejarse de una vez de parafernalias y mostrar la cara descubierta, no como hacen quienes piensan estar en posesión de la verdad absoluta. Porque quien piensa así, mira el mundo desde la cúspide de su arrogancia y escupe el veneno que lleva dentro con la única intención de no morir con él si muerde su propia lengua.

Claro que, para que esa gente sobreviva, ha de haber en su entorno quienes tengan la lengua destrozada y el hígado podrido por morder y tragar la ponzoña que le escupen encima... Hasta que un día estalle todo y el cinismo, la hipocresía y el veneno salpiquen a quienes se dedican a repartirlo.

Pero esto es muy difícil que suceda, puesto que las lenguas venenosas saben bien que las inofensivas, precisamente por la PAZ que poseen en sí mismas, nunca les devolverán el escupitajo.

Pues eso. Que haya PAZ.

Aquí en galego

UN PASO MÁIS...

2011-12-26T07:49:00.000+01:00

Xulio López

...CARA A LUZ

Saúde e sorte.

MI CASA - II

2011-12-22T13:29:00.001+01:00

Además, en mi casa las persianas suben y bajan solas si le doy al botón y aunque Marina me castiga sin ver los dibujos de X-Men, cuando no me ve, me divierto subiendo y bajando las persianas, mientras ella anda corriendo por el pasillo con la aspiradora o el trapo del polvo, o cuando está en el cuarto de la ropa planchando las camisas de papá y los vestidos de mamá. Aunque no sé si mamá tiene vestidos. Al menos no son como los míos. Ella dice que sus vestidos se llaman trajes. Un día le pregunté a Marina por qué mis vestidos son vestidos y los de mi mamá son trajes y me dijo que era porque mi mamá es una persona muy importante y tiene que llevar siempre traje, pero sin corbata. Las corbatas las pone papá. Las de tela, porque dice que las de papel no sirven, por eso nunca se puso aquélla llena de colores que el profe Aurelio me ayudó a hacer para Navidad, para regalársela a mi papá. Un día tengo que preguntarle dónde la guarda. Seguro que la tiene muy escondida para que nadie se la robe, en la caja fuerte, esa cosa que está en el salón, detrás de un cuadro que tiene a una señora desnuda. No sé.

Ábreme

Sigo sin saber lo de los metros cuadrados. Además, creo que me equivoqué y que no son 98. A lo mejor son 198. Este número está más cerca del 200, sólo dos peldaños, como dice el profe Aurelio. Y porque ayer oí a papá que le decía al abuelo Anselmo que un piso de casi 200 metros cuadrados no se mantenía así porque sí, que si no le llegaba la pensión para irse de paseo, que se quedase en el pueblo. No entendí nada, pero eso es lo que oí.

¡Pobre abuelo! Con lo que le gusta viajar con su linda Teresa. Es que mi abuelita se llama Teresa. Es muy guapa y tiene un lunar justo al lado de una oreja, pero no de esos que tienen las viejas, llenos de pelos, no. El de ella es redondo y marrón, como sus ojos.

¡Qué guapa es la abuela Teresa! No viene mucho a mi piso, porque dice que aquí no puede hablarle a las mariposas. Y porque al abuelo Anselmo no le gusta subir escaleras ni encerrarse en el ascensor. Dice que es como una caja fuerte. Además dice que los pisos son como jaulas en las que se pudren los tomates. A lo mejor es que no sabe que los tomates se cuidan en la tienda de la señora Delia. Ellos solitos se cuidan. Y cuando Marina los trae a casa, se cuidan en la nevera. Así que no entiendo lo que dice el abuelo de los tomates. Además, Marina trae muchas cosas de la tienda de la señora Delia y todo cabe en la nevera de la cocina. La cocina de mi casa no es muy grande, pero la nevera sí. Dice Marina que tiene cinco estrellas, como el lavavajillas. No, ese dice que es triple A. ¿Qué será eso? Porque “lavavajillas” tiene cuatro As. Será que Marina, como ya está un poco vieja, no se acuerda de contar hasta cuatro.

Aquí en galego

II

2011-12-17T19:07:00.000+01:00

ñOCO , quérote!

Tendría que sondear el insondable mundo

de mis hogueras para descubrir

si hay verdad en tanta alegría,

en tanta pena...

y en las luces que guían mis pasos.

Una vuelta más al tornillo

y todo quedará encarcelado,

encerrado en el laberinto.

Hablarán solamente estos dedos

y volarán las sombras

en el papel virgen y blanco,

como el blanco sin fin en el que fluyen las imágenes,

sonidos y aromas de un tiempo huidizo,

arrancado sin piedad del seno de la realidad.

Aquí en galego.

MI CASA - I

2011-12-10T14:11:00.002+01:00

Mi casa es grande. Dicen mi mamá y mi papá que tiene 98 metros cuadrados útiles. Sé cuando algo es útil, por ejemplo el tenedor para comer cosas duras. Pero lo de que los metros sean cuadrados, ya no lo entiendo tan bien. Es que en mi casa, todos los metros que hay son casi iguales: unas cintas largas, con rayitas y números que, si se sueltan de repente, acaban cortando los dedos. Por eso mi papá y mi mamá nunca me dejan andar con los metros. Con esos largos. Con los cuadrados, no sé, nunca los vi, aunque mi mamá y mi papá dicen que los pisamos siempre que ponemos los pies en el suelo. Pero eso yo no lo entiendo.

Pues eso. Que mi casa es grande. Pero no es una casa. Es un piso de esos a los que se llega en ascensor. O por las escaleras, aunque yo nunca las usé solita, porque para subir por ellas hay que tener muchas llaves para abrir las puertas. Lo sé porque a veces mi mamá y mi papá y yo tuvimos que subir y bajar por ellas, por ejemplo cuando el vecino del sexto metió en el ascensor un sofá o cuando todas las chicas del octavo se metieron todas juntas, con las maletas y se rompió un cable. Bueno, no se rompió, pero debió pasarle algo muy malo, porque aquel día cuando Marina y yo llegamos del cole, ellas estaban en el portal diciendo que se había caído el ascensor y Marina y yo tuvimos que subir por la escalera.

Eso, que se me olvidó antes, también subí por las escaleras con Marina. Es mi otra mamá. Papá y mamá dicen que, como las abuelas y los abuelos están lejos, no me pueden cuidar y por eso me despierta Marina cada mañana, me da el desayuno, me pregunta si metí todo en la mochila y me lleva al cole y después me va a buscar, me da la comida, volvemos al cole y al salir me lleva a clase de pintura o a nadar y por la noche me da la cena y me lee un cuento hasta que llegan papá o mamá. Porque papá y mamá trabajan mucho. Así yo puedo vivir en un piso.

Memoria USB - ñOCO le bOLO

Marina dice que mi piso es muy moderno. Claro, en vacaciones papá y mamá siempre compran algo nuevo para el piso y para mí. El verano pasado, papá y mamá me regalaron un ordenador de esos que se pueden abrir y cerrar en cualquier sitio. Es muy bonito y tiene las tapas de color rosa y por dentro tiene muchos botones con letras y números. Ya sé leer y escribir, pero sólo juego con él a dragones y mazmorras cuando Marina me deja. Claro que si están papá o mamá en casa, me dejan más rato, porque tienen que hacer muchas cosas en el otro ordenador. Es que en mi casa hay dos habitaciones con muebles llenos de libros y una mesa grande con un ordenador de esos negros y con muchos cables. Ahí no me dejan entrar. Dicen papá, mamá y Marina que lo que hay allí son cosas de mayores que yo no entiendo. No sé, tampoco entiendo lo de los metros cuadrados, pero me los dejan pisar.

En galego aquí

I

2011-12-07T19:59:00.001+01:00

Xulio López

Suavemente,

desde el anonimato,

desde este silencio que habla a voces,

desde esta jaula invisible,

una tarde cualquiera, como cualquier tarde,

al final del sendero que conduce a la coherencia

hay una luz

y las sombras se disipan lenta y suavemente.

Las nubes forman figuras imposibles

mecidas por la brisa de los segundos

que, suavemente, pasan

desde el anonimato,

desde este silencio

que habla a voces de las voces que silenciaron

aquellas voces de la jaula invisible…

Como cualquier tarde.

Quizás no entiendas nada, yo tampoco.

Suavemente

voy sintiendo aire y agua en estos dedos,

agua y sal que descienden hasta posarse en mi sonrisa.

Quizás no entiendas nada. Yo tampoco.

¡Todo es tan grande y tan pequeño!

Aquí en galego

SOMBRERO

2011-12-02T21:06:00.001+01:00

Xulio López

Spazio XV

Podría imaginarte sin sonidos,

sin colores,

sin esa aureola de evidencia que te cubre.

Podría, incluso, verte al otro lado de la puerta,

con tu ademán perezoso,

lento y descuidado,

decir ese adiós de quien se va sin irse.

Podría sentarme al lado de mi realidad

y conversar con ella de los efímeros destellos

que, al salir de tu piel, atraviesan las conciencias.

Hasta podría sentir cómo tu osadía

rompe el cristal de todas las ventanas del infinito.

Podría, sí… muchas cosas podría…

Pero el viento ha arrastrado mi sombrero.

Aquí en galego

MUJER AZUL

2011-11-26T11:38:00.005+01:00

Cada vez que escuchaba el sonido de la cerradura, su corazón se encogía hasta ser apenas un garbanzo. Dejando el sol a su espalda, corría hacia el vestíbulo con las manos llenas de preguntas que jamás se despegaban de la piel y, en un penúltimo acto de valor, dejaba en aquel rostro impasible la señal de sus ocultos miedos.

Ventana con mujer

ñOCO le bOLO

Él era alto, apuesto, elegante, inteligente, sabio… Tenía un aire de grandeza que solamente se desvanecía cuando, al final del día, caía rendido entre las sábanas. Mientras no llegaba ese momento, sus ademanes eran los de quienes se saben (o se creen) dueños del universo. Sin embargo, carecía de colores. En el fondo, su espectro era negro. Negro, como las largas esperas en la galería, de espaldas al sol, con el alma puesta en el tintineo de las llaves.

Ella era azul, muy azul, como el intenso cielo de un mediodía de verano, como el agua azul del mar que se mece al arrullo de la brisa. Era alta, bien parecida, con el cuerpo hecho de algodón y espuma, con unos ojos que traspasaban la vida que había más allá del cristal de la galería. Su pelo desprendía los aromas de una juventud preñada de sueños, de palabras, de horas y horas de bibliotecas y paseos por la sabiduría de la vida. Y todavía era joven. Y azul.

Una mañana de primavera, mientras su mirada se perdía tras los visillos de aquella puerta, pensó en lo fácil que sería asomar a la única ventana abierta de la galería y dejar que sus preguntas se desprendiesen de sus manos y volasen libres. Sí, sería muy fácil. Se levantó, caminó hasta la ventana, se aferró con fuerza a sus sueños y dejó que su cuerpo azul volase libre.

En ese momento, justo en ese momento y contra todo pronóstico, una llave se deslizó en la cerradura.

Aquí en galego

NOVIEMBRE... 25...

2011-11-25T20:11:00.002+01:00

Make-up time

Xulio López

Me quedé con las ganas de contarle por qué no me gustaba el calor asfixiante del verano, pero fue tan violento el encuentro y tan hirientes las palabras que salían despavoridas de su boca que, sin saber la razón, me quedé muda, asintiendo...

¿Cómo recuperar el tiempo perdido?

Aquí en galego

MORTE NEGRA

2011-11-17T17:24:00.001+01:00

Tristura infinita

Xulio López

Cómpre facer memoria e non esquecer...

II - ASCENSIÓN

2011-11-17T16:43:00.003+01:00

Xulio López

Sabía de mis sueños

y coló un haz de polvo en suspensión

entre las grietas.

Reposan sus misterios

ensombrecidos, tal vez,

(o iluminados, no lo sé),

por esa pátina de polvo

que el tiempo depositó

en sus escondrijos.

Es poca la distancia

que me separa del recuerdo,

pero temo violar su intimidad,

o dejar la señal de mis desvelos

en sus superficies.

Siento curiosidad…

Despierta en mí un deseo irrefrenable

por saber

si todavía sigue viva

mi vida en su seno.

A MIÑA FAMILIA

2011-11-09T06:51:00.001+01:00

Grazas, ñOCO Le bOLO, por este fermoso agasallo

A miña familia ten moitos ángulos. Uns son moi agudos. Outros son rectos, en apariencia. Outros son tremendamente obtusos. Outros opostos polo vértice…

Digamos que cada un deles está limitado pola amplitude desas dúas semirrectas que acaban por concluír nun mesmo punto. Pero algúns non están situados nun mesmo plano, pois non todos fan parte directa dos 360º dunha mesma circunferencia. Aínda que algúns deles converxen no mesmo sitio, outros afástanse do punto de encontro de tal xeito que calquera sinal de proximidade está marcada unicamente por ese egoísmo feroz que fagocita partes do plano que non lle corresponden.

Algúns son ángulos mortos. Outros alongan as súas semirrectas para poder estar, de vez en cando, no punto de orixe. Hai ángulos que se achegan e se afastan do punto converxente, pero sempre están presentes. Tamén os hai que, aínda que coincidan, as súas semirrectas e a súa amplitude esvaece no espazo.

En certo modo preocúpame que desapareza ese punto de encontro, pero, por outra, penso que a solidez do vértice inicial ha de manter viva a relativa proximidade das moitas semirrectas que forman estes ángulos, aínda que sigan ocupando espazos diferentes do mesmo plano. Porque o plano sempre é o mesmo. A miña familia.

PASOU O DÍA, PASOU A ROMARÍA

2011-11-05T12:44:00.003+01:00

Esa fiestra pequeniña é o punto desde o que miro ás veces como se vai movendo a xente detrás dun lábaro, mentres agardo o momento oportuno para enfiar a voz cara a pequena bóveda que devolva o relixioso sentimento das xentes ás imaxes, obxectos e teas engalanadas que volven da súa pelerinaxe polo camposanto, mentres unhas destras e hábiles mans moven o badaxo das campás, sementando sons pola contorna.

A finais de outubro, seguindo as ensinanzas da miña grande mestra da vida, contribúo a que o espazo entre as lousas da fachada e o infinito estean cheas das cores dos crisantemos. Que flor tan bela! Cantas lembranzas agradables trae á memoria cando espalla o seu arume na pel!

Pero pasou o día. Agora toca outra danza. Vou ver se a dou bailado...

A imaxe dos crisantemos non é miña, pero a da igrexa e cemiterio de Santiago de Partovia si.

DON BLAS

2011-10-30T22:02:00.004+01:00

Don Blas é un estraño pero agarimoso e divertido personaxe.

Hai dez anos que chegou ao meu refuxio, logo dunha longa viaxe desde Quiroga, no sur da provincia de Lugo. Daquela era apenas unha cría dun mes, perdida e indefensa. Logo da desaparición de Gusi, unha cadeliña pequecha e lanuda, agarimosa coa xente da casa e tremendamente agresiva coas persoas descoñecidas, apareceu este elemento distorsionador.

É un cadelo pequecho, algo tonto, pero ledo coma as pandeiretas. Cando chegou a casa, aos poucos meses de morrer o papá, apenas sabía comer. Houbo que armarse de paciencia para que tomase o biberón e pechar cancelos e portas, pois o seu divertimento consistía en fugarse, quen sabe por que, cara a estrada e, con aqueles ladridos agudos de bebé, asustar aos coches que subían e baixaban a empinada estrada que pasa por diante da casa. Seguíame a todas partes, ata cando me metía no coche para ir traballar. Se me vía chegar e poñer roupa para ir á horta, empezaba a correr entre o corredor da cociña e o sitio onde están as ferramentas, para indicarme o camiño, para que non esquecese nada. Logo, na horta, seguía cada movemento do sacho, do angazo ou da mangueira. Cando vía que recollía as cousas na horta, ía correndo para a cociña e seguía cada movemento da mamá, mentres poñía a mesa e, cando eu chegaba para comer, sentaba a carón dela, pegado ao seu caxato.

Don Blas é don Blas. Non me caben aquí todas as cousas que teño gardadas na memoria e que están vinculadas co seu nome. Cerca do 1 de novembro, vénseme á cabeza unha especial, a da súa tristura cando morreu meu irmán, o seu nerviosismo e a desidia que o invadiu ao notar a súa falta. Don Blas segue sendo o can tonto de sempre, agarimoso e rebuldeiro, pero ás veces senta sobre a súa deteriorada cadeira esquerda, mirando a ningures, como se agardase que pola porta volva aparecer quen lle daba un anaco de galleta antes de ir durmir.

I - SEDUCCIÓN

2011-10-19T16:30:00.001+02:00

Shadows on the sand

Xulio López

Me sedujo.

De mis cejas cuelgan, todavía,

sus telarañas.

¿Fue aquella puerta sin postigos,

o la empinada escalera?

¿Fue aquella luz interminable

que ascendía y descendía

a través de la claraboya?

¿Fue su madera polvorienta

que crujía bajo mis sandalias?

No lo sé.

Sencillamente, me sedujo

y me atrapó entre sus misterios.

12 DE OUTUBRO

2011-10-12T20:58:00.000+02:00

Hoxe é 12 de outubro. A señora Concha cumpre 81 anos de ledicias e mágoas. Sobre todo mágoas. Pero é unha muller forte, triste e feliz, que chora e ri coa presenza da vida.

É a miña nai!

Era unha linda moza! A que si?

Aínda é fermosa, coas enrugas e pegadas do tempo. Hoxé é unha adorable avoa, apoiada nun caxato que leva escritos os nomes de seu pai Antonio, de súa nai Benita, de seu marido Luís, de seu fillo José Luís, de seu irmán Cándido e da esposa deste, Sara, da súa tía Luscinda, da súa curmá Lola... E de tantas e tantas persoas que foron construíndo o seu mundo.

Hoxe, como nunca, vina chea de vitalidade, doente de todo, pero leda por nada, porque foi capaz de dar acubillo, unha vez máis, á súa familia. Á máis vella, a que lle queda, súa irmá Mari, e á máis nova, as nenas Arera e Sara que enchérona de ledicia.

Pero sei que o mellor agasallo foi a presenza no xantar dun dos seus fillos, xunto coa súa dona e as crianzas, a quen cría perdidos.

O tempo non pasa de balde. Ela sempre o di. Dicíao o papá...

Pero é tan bonito ver como unha persoa sigue cumprindo coa vida, a pesar de todo!

MARMELOS SEN DATA DE CADUCIDADE

2011-10-08T17:51:00.004+02:00

Seguindo un fío iniciado por Kaplan,un reincidente, continuado por outras persoas ás que tamén gusto moitísimo de ler, veume á memoria algo da miña infancia.

Cando era pequena a avoa Benita, por este tempo e coa axuda da tía-avoa Luscinda, da madriña ou da mamá, pasaba horas na cociña pelando, cortando e cocendo marmelos, mesturados con azucre na xusta proporción, ata que o doce adquiría un dourado intenso, case vermello, e unha textura semellante á da lava dun volcán. Ás veces eu tamén colaboraba, subida a un banquiño de madeira, a cociñar tan exquisita vianda. Teño un sinal no pescozo, hoxe case imperceptible, que me lembra que, unha tarde, "axudando" a aquelas mulleres a cocer os marmelos, unha burbulla saltou da pota e queimoume a pel.

Pero aquel marmelo espeso, gardado logo en pequenas caixas de madeira forradas cun groso papel de cebola, non tiña data de caducidade. Gardábase para todo o ano na adega da casa, escura e fría, na que se salgaba a carne do porco e onde logo secábanse os xamóns e os touciños, a cachucha e os lacóns, onde penduraban dun gancho os atados de ourego e de herba luísa… Unha adega cunhas fiestras pequeniñas, orientadas ao norte e ao oeste, protexidas cunha finísima e tupida tea metálica, polas que as airexas das estacións fluían libres. Era un lugar cheo de misterios suculentos.
Había un armario mosquiteiro na que se gardaba o manteigoso queixo do país, chegado das terras da Arzúa ou das verdes chairas de Lugo, as sobras do xantar do día, que se gardaban para a cea ou para outro xantar (non se tiraba nada), a carne fresca das becerras ou das vacas que o Pepe "Can-Can" vendía no mercado da vila, o bacallau salgado...
Nos andeis da adega había tarros de salsa de tomate e marmelada de mazá, que a mamá, a avoa e a madriña preparaban con agarimo, unhas olas de barro con chourizos anegados en aceite, botellas con licor-café e augardente branca e de herbas e outras moitas cousas que non lembro.

Detrás da porta había unha enorme artesa de pesada tapa na que estaban o saco dos garavanzos, o das fabas e o do azucre (un luxo racionado), a caixa das noces... Alí, a mamá, a avoa e a madriña agochaban tamén as poucas lambetadas e delicias aromáticas que a precaria economía daqueles tempos permitía ter: algún paquete de café en gran, algunha libra de chocolate negro “Viso” ou “La Torronesa”, algunha caixa de galletas surtidas “Cuétara”, as uvas e figos pasos e o turrón duro e brando “El lobo” para o Nadal, ou a caixa de bombóns que sempre traía a tía-avoa Vitorina cando viña desde Bos Aires…

Pero o que máis me chamaba a atención eran as laranxas sanguiñas que a avoa mercaba de vez en cando na feira da vila. Aquilo si que era novidade e non había cousa máis deliciosa ca deixar esvarar polos beizos aquel zume acedo e doce a un tempo, que deixaba no padal a frescura traída doutras terras.

E, por suposto, as caixas co doce de marmelo. Ai, aquelas caixas sen data de caducidade!

En canto tiven forza suficiente para levantar a tapa da artesa e vía que non había vixianza, metíame na adega para saborear un anquiño daquel doce que me deixou unha queimadura no pescozo mentres o revolvía cun enorme cullerón para que non se botase a perder.

Quizais esa era a miña vinganza por deixarme marcada para sempre!

ESCOCIA VIII

2011-09-26T17:45:00.003+02:00

Xa acabou o verán e case non me din conta. Con el foise o tempo de lecer, de soños e proxectos, do medo a unha viaxe que resultou ser toda unha experiencia de luz e imaxes, lonxe do recanto no que se moven os meus pensamentos. Non puiden ter canda min mellores compañeiros, que viñeron ser coma os lazariños máis agarimosos que calquera poida imaxinar. Mágoa que faltase un para completar o cuarteto, pero hai cousas que son inevitables!

Se algunha vez ides a Escocia, buscade o xeito de ver estes fermosos animais. Son as vacas das Highlands, unha especie autóctona, mansa, forte e recia, de patas curtas, robusto e peludo corpo e longo floco que oculta a súa doce mirada. Unhas imaxes e unha presenza que invita a saltar o valado e acariñalas, a pesar de ter unha cornamenta que case mete medo.

Estes animais póndense ver pastando ciebes nas Terras Altas, pero se non conseguides velas por alá, sempre se pode visitar Pollock Park, a poucos minutos en tren desde Glasgow. De paso podedes gozar da Burrell Collection, que ten moitas obras de arte ben fermosas.

E non podo deixar de nomear Edimburgo. Sería moi necia se o fixese. É unha cidade que namora. Quedaría alí se non me tirase tanto a Terra. É un terreo "rompepernas", non apto para quen padeza artrite ou calquera doenza que lle impida subir e baixar escaleiras e pendentes. O encanto do seu castelo reside no enclave no que está situado e na súa historia, ademais dos tesouros que garda. Alí consévanse a Xoias da Coroa escocesa, a saber, a Coroa, a Espada e a Pedra do Destino. Por outra parte, dá gusto sentar nun dos moitos bancos que hai no recinto, logo de pasear entre a Old Town e a New Town, a través dos moitos canexóns escuros que se estenden ao longo da Royal Mile. Por certo, nalgunha das rúas da New Town, non lembro cal, sirven uns mexillóns escoceses saborosísimos!

Quedoume moito que ver nestas terras. Aberdeen, por exemplo. Pero rematou o verán e outra vez será...

ESCOCIA VII

2011-09-24T17:50:00.003+02:00

Seguindo a estrada A82 cara ao nordeste, desde Fort Augustus a Inverness, bordeamos Loch Ness, mundialmente coñecido pola existencia do seu monstro que, a verdade, non sei se andaría de vacacións en xullo, porque eu non o vin. É un lago relativamente estreito, pero moi longo, uns 39km de augas profundas e mansas, apenas alteradas pola airexa do norte que acariña a súa superficie.

Vixiando as súas beiras está o castelo de Urquhart, estratexicamente colocado para repeler calquera ataque. Aínda así, del soamente quedan as ruínas, desda as que se pode contemplar a fermosura dunha natureza case virxe, na que contrasta o azul das augas co verde que asolaga os cotarelos que a elas asoman.

É moita a xente que se achega a este lugar para gozar da paisaxe e tocar a historia das súas pedras.
Tamén hai xente que, con dedo dilixente, pretende inmortalizar o seu arte no po dos cristais dos coches que descansan no aparcadoiro. Mágoa que estas caricaturas se estraguen co primeiro golpe de auga!

O AGASALLO

2011-09-17T20:19:00.002+02:00

Desde Ithaca chegoume este agasallo, como recoñecemento ao labor que fago de vez en cando desde a miña gaiola. Non son eu moito destas cousas, pero como din que son agradecida (iso habería que probalo!) e como é un gran honor que se me axude a manter as portas dos meus espazos abertas, deixarei aquí unhas referenzas para que, quen queira, pasee polas imaxes e as palabras que outras persoas deixan espalladas nesta rede.

Quédame moita xente no tinteiro virtual, pero así ao pronto e tendo que elixir soamente 12, velaí vai a miña escolma.

ESCOCIA VI

2011-09-15T19:57:00.001+02:00

A viaxe por estrada desde Glasgow ás Highlands escocesas lévanos a través dunhas paisaxes difíciles de describir e de fotografar. O primeiro que atopamos é Loch Lomond, un enorme espazo acuático ao que se achegan as fins de semana as xentes das cidades próximas para gozar da natureza.

Se continuamos viaxe cara ao noroeste, adentrámonos nun mundo de silencio que case se pode cortar. Glencoe Valley fainos enmudecer pois a terra alí fala por si soa. É a porta de entrada ás Terras Altas de Escocia.

Se continuamos pola estrada A82 bordearemos o fermoso Loch Linnhe, zarrapicado de velas que contrastan co azul das augas e co verde dos montes, no que desemboca Loch Eil.

Seguindo a ruta cara ao norte, entre Fort William e Fort Augustus atopamos Loch Lochy, un pequeno remanso no que descansar antes de continuar viaxe a Inverness.

ESCOCIA V

2011-09-07T21:36:00.001+02:00

Saint Andrews ten moito que ver. Para sentirse ben, abonda con pasear polas súas rúas.

Pero ten cousas que impresionan pola beleza das pedras que aínda se conservan, pola simetría de muros que xa non existen. No seu tempo, a catedral e todo o seu recinto debeu ser algo impresionante.

Este edificio, situado de cara ao Mar do Norte foi embestido por treboadas que provocaron varios derrubes. Pero o que acabou por aniquilar parte da súa estrutura foron as loitas habidas no século XVI, como consecuencia da reforma relixiosa, o mesmo ca o seu castelo, do que se conservan apenas os muros e uns pasadizos.

Hoxe en día é unha cidade moi fermosa, vida a menos, pero que se precia de ser o berce do golf e de posuír unha das universidades de elite do Reino Unido, a máis antiga de Escocia, na que estudaron algunhas persoas mebros da actual familia real inglesa.

MARÉS...

2011-09-03T12:29:00.002+02:00

Louro

Xulio López

Xa empezou outro setembro. Xa é día 3.

Este verán foi bastante raro. Moi incerto.

A pouco que busquei na miña gaiola, atopei na caixa das sensacións unha que me transportou ao silencio da area, ás mañanciñas frescas á beira do mar, sen más compaña ca a das gaivotas, a de dúas crianzas facendo castelos e desafiando, coa súa inocencia, ás ondas que van e veñen, a do son compasado da auga que pasea sen descanso, a das pegadas efémeras que se borran coas marés...

E nese instante lembrei unha mañá deste recente e estraño verán. Acababa de chegar de mercar un par de cousas no supermercado. As rúas de Ourense estaban cheas de xente, logo de varios días de calor asfixiante e de asfalto baleiro. O ceo estaba nubento e corría unha airexa suave e fresquiña que me trouxo á memoria aqueles tempos nos que consumía horas e horas paseando polas rúas e praias de Porto do Son, Muros e Noia, en días grises, mentres os meus nenos xogaban coa area, preto da auga, ou pedían sen descanso un cómic de Songoku, unha gominola, percebes, empanada de berberechos e pan de millo, ou un xeado (son de bo dente). E ata táboas forradas con tea, pinceis, acuarelas e óleos para reter imaxes. Era a súa maneira de inmortalizar o seu presente...

Agora son grandes. Xogan noutras praias, constrúen outros castelos con outras areas e pintan os cadros da súa vida con outros óleos e acuarelas sobre outras táboas forradas con outras teas...

A airexa fresca daquela mañá deste verán recente, incerto e estraño lembroume que o presente é un paso efémero, que todo está condicionado polo ir e vir eterno das marés...

ESCOCIA IV

2011-08-31T07:16:00.001+02:00

Escocia é un país de castelos. Para visitalos con calma, a mellor recomendación é alugar un coche por dous ou tres días e adquirir un pase especial, ou levar o peto preparado, pois hai que pagar para entrar neles. Aínda que non se entre, merece a pena achegarse, pois están ubicados en lugares nos que a fermosura da paisaxe xa é una obra de arte en si mesma.

Stirling é un deles. O seu entorno conserva ese sabor medieval dunha cidade construída entorno ao seu Castelo. As súas rúas son estreitas e mirando as fachadas das casas podémonos transportar a épocas pasadas nas que as loitas pola posesión do territorio eran o pan de cada día.

No cume dunha colina está ubicado o Castelo. É un recinto fortificado de fácil defensa e desde o que se pode contemplar una fermosa panorámica da cidade e do monumento a William Wallace. Merece a pena visitalo con calma e con guía, tanto a cidade coma o Castelo para facerse una idea da historia de Escocia, dos costumes e da súa historia da arte.

ESCOCIA - III

2011-08-19T20:36:00.001+02:00

A Roda de Falkirk é unha obra de enxeñería civil que se construíu para conectar Glasgow con Edimburgo e ven sendo un inmenso carrusel acuático, único no mundo. En 15 minutos consigue que embarcacións de 20 metros de eslora e 4 de manga salven un desnivel de 34,5 metros, aforrando 11 comportas e exclusas coma as do Canal de Panamá.

Como obra é moi enxeñosa e merece a pena vela funcionar, pero en certo sentido é un pouco inútil, xa que na actualidade soamente está destinada ao turismo. Iso si, o enclave é marabilloso, sobre todo nunha mañá de sol coma esta da fotografía.

Unha recomendación, se vos achegades por alí, aínda que sexa no verán, non esquezades a chaqueta...

QUE FACEMOS COAS CRIANZAS?

2011-08-09T17:02:00.001+02:00

No UK, a cadea alimenticia por excelencia é TESCO. Neste supermercado pódese atopar de todo. Ata pementos de Padrón, por un alto prezo, por suposto.

Acabo de ler unha nova en La Voz de Galicia respecto dos disturbios en Londres.

Todo ten o seu antes e o seu despois, pero chámame a atención que se diga que a xente sae de TESCO cos carros ateigados de pantallas de plasma, equipos de son e móbiles. Son cousas dos tempos que corren. Twiter, Facebook… Cousas que se moven a máis velocidade do que o meu entendemento alcanza. De outros locais saen con artigos de xoiaría ou de roupa… A xente que se move polas rúas despois das 20:30 da noite (hora local) é xente que non pasa dos 20 anos. É xente que sabe traballar con móbiles de última xeración e que se comunica a través dun teclado.

Eses disturbios teñen, coma todo, un antes e un despois. Supoño e confío niso. Do contrario, a miña andaina polo mundo tería moi pouco sentido e para iso, mellor morrer mañá.

Lembro que na nosa escala no aeroporto de Stansted (Londres), hai apenas unha semana e vía Preswick (Glasgow), precisei de ir aos servizos. Pegado á porta había un policía novo, branco de pel e co pelo louro rapado, que portaba nas mans un fusil e do seu cinto pendían dous pares de esposas, unha porra normal, unha extensible e unha pistola. El levaba chaleco antibalas e bisera. O seu rostro era un deses que falan por si sos: “Se te moves, mátote”. Miroume coma se fose unha delincuente estranxeira de 50 anos, sen maleta nin documentación. Baixei a cabeza humildemente e polo rabiño do ollo vin que deixou de mirarme e deixoume andar.

Pregúntome, polo tanto, onde está o fallo do sistema. Se, por unha parte, se pode saír dun local, logo de roubar impunemente sen que ninguén deteña nada, e por outra se amosa unha imaxe ameazante das forzas do orden público, onde está o equilibrio?

Estas cousas sobrepásanme, quizais porque o meu refuxio é tan pequeno que nel apenas caben catro correolas no eido das patacas e o doce asubío dos paxaros ao espertar de mañanciña. Quizais porque o meu mundo se reduce a ler novidades dos xornais sen entrar demasiado nelas. Quizais porque me vou facendo maior…

Estas cousas vanme grandes e temo polas xeracións vindeiras. Desde que son docente sempre me fixen a mesma pregunta: “Que facemos coas nosas crianzas?”

Vai pasar aquí o mesmo?

ESCOCIA - II - NECRÓPOLE

2011-08-03T21:07:00.002+02:00

Glasgow é un punto e aparte. Modernidade mesturada co "victorianismo" máis puro, restaurado e reconvertido en locais que o mesmo albergan sedes de grandes empresas, coma bares, pubs ou restaurantes de comida foránea.

A Necrópole é tamén algo aparte. Logo dunha longa ascensión, bordeada de lápidas que lembran outros tempos e outras xentes, pódese ver unha fermosa panorámica do val do río Clyde e outras paraxes das que non sei o nome. É coma un monumento á historia de Glasgow.

O que me amolou desta fermosa necrópole no foi o cheiro a morte, senón os bafos dunha fábrica construída xusto aos pés de tan emblemático recinto.

ESCOCIA - I

2011-07-28T16:38:00.001+02:00

20/07/2011

É de noite. Todo está disposto, agás o pequeno detalle da documentación e a incerteza de saber se o aire nos levará con éxito ao destino sinalado. Unha longa viaxe conducida por unha alma que quedaba soa, sen os seus soportes, apenas por oito días. As maletas gardadas no maleteiro, as tarxetas de embarque a man, xunto cos DNIs…

Por diante unha viaxe sobre as nubes, outra sobre un camiño de ferro ata atopar ese sorriso amplo que borra as angustias. A carón, unha man silenciosa que conduce a alma por labirintos que falan nun idioma que non entendo.

Vaise facendo a mañá. Temos que mudar a hora do reloxo e pensar en comer algo. Pero non hai moedas e o caixeiro cuspe estraños billetes. Dannos o cambio e non identifico as moedas metálicas que caen no meu peto, terei que poñer as gafas para ver de cerca. A idade pasa facturas moi raras.

De pronto unha fría airexa nos invita a un cigarro mentres non aparece o murmurio lento do tren… Ao final do camiño alguén nos fai un sinal co paraugas e nos abraza coa lingua, cos brazos, coas mans…

E comezamos a andaina por unhas rúas cheas de casas negrexadas polos bafos de antigas chemineas de carbón, que invitan a “pintas” de cervexa e pratos cociñados con manteiga…

Ao fondo o Kelvingrove Museum, no que descansa o Cristo de Dalí.

PAUSA

2011-07-18T16:09:00.000+02:00

Ás veces o corpo e a mente piden unha pausa e hai que darlla, así que durante un tempo deixarei de andar por aquí.

Logo hei volver...

ARRIMANDO O OMBREIRO

2011-06-29T15:52:00.004+02:00

Compostela, 28-06-2011

Hai moitas cousas que me encabuxan. Seica son de xenio vivo, aínda que eu non opino o mesmo. Pero as que teñen que ver coa docencia supéranme. E explícome, non vaia ser que se pense que as e os docentes estamos sentadas/os na cadeira sen dar pau á auga.

Hai catro anos, logo de moitos de loita e renuncias, de desprestixios e insultos ao noso traballo, de perda de poder adquisitivo con varias conxelacións de salario, mentres se disparaba o IPC, en Galiza conseguírase unha mellora nas condicións de traballo, referentes ao horario laboral (que non de salario). O corpo de persoal docente non pedía máis: unhas condicións de traballo dignas. Porque o horario laboral do profesorado, lonxe do que se pensa, non se circunscribe ao de presenza no centro, senón que vai máis alá, ocupando mesmo as tardes de sábado e domingo, no domicilio. E desde o domicilio, quen se pode permitir ter unha conexión de rede, que non sucede en todos os casos.

Hai un ano xusto agora se nos anunciou un recorte no noso salario. E calamos polo ben común da “patria”, pois a pouco que mirásemos ao noso carón, viamos persoas que, pola crise económica brutal que sofre o estado, debida entre outras moitas cousas a unha mala xestión dos fondos públicos, estaba peor ca nós. Calamos. Non houbo mobilizacións, non houbo máis ca protestas que non levaron a ningunha parte. Ou si: a un recorte aínda maior nas pagas extraordinarias. E tamén calamos.

Pero aínda faltaba o encaixe que rematase a peza. Despois de diminuír os salarios e as posibilidades de acceso á función pública docente, tanto no corpo de ensinantes de Primaria coma no de Secundaria, a xefatura da nosa empresa vai e recorta eses dereitos adquiridos (logo de 30 anos de loita, en 2007), anunciando que se nos vai incrementar o horario de permanencia nos centros de traballo. Igual ca hai 25 anos. Fannos andar para atrás.

Isto trae como consecuencia que un bo número de profesorado interino e substituto vai quedar na rúa; que outro bo número vai ter que trasladarse de centro obrigatoriamente por falta de horario; que outro en expectativa de destino vai ter que seguir vagando de forma provisoria, ano tras ano, de centro en centro, sen saber moi ben onde vai acabar cos seus ósos; que cada vez vai ser máis difícil acceder ao ensino público. Mellora isto a calidade do ensino? A Administración Educativa que nos goberna di que si e vende nos xornais e noticiarios de televisión e radio que esta medida vai favorecer a mellora e calidade do ensino público, pois así o profesorado vai ter máis tempo para apoios á diversidade, o que vai tamén contra a inclusión nos cadros de profesorado de mestres e mestras especialistas en PT e AL, que son quen realmente están preparados e preparadas. Xa. Mentres amplía os concertos educativos a centros privados. Non hai cartos para manter un ensino público e de calidade, mantendo os rateos de alumnado, non hai cartos e hai que recortar salario. Non hai cartos e hai que reducir os cadros de persoal e unificar centros de FP e IES. Pero hainos para concertar centros privados.

Pregunto onde está a defensa do Ensino Público galego e de calidade que tanto predican. Porque se vai considerar, segundo di o borrador do decreto deste cambio de horario, que agora vai haber que dedicar parte do horario de docencia a vixiar o transporte escolar e apoiar ao alumnado con Necesidades Educativas Especias. Que sei eu de autismo, parálise cerebral, ou similares? Iso non verte na mellora, pois na Universidade non se nos faculta para vixiar ou apoiar de forma eficaz e eficiente casos así. Para nada. Como tampouco verte na mellora a reconversión de IES.

E que non se engane a sociedade, pois detrás de todo isto hai un ERE encuberto que a propia Administración se encarga de tapar, enganando a opinión pública.

Supoño que nos tempos que corren todo o mundo ten que arrimar o ombreiro, pero fáiseme que a clase política que nos representa é a que debe dar exemplo, recortando os seus impresentables gastos de representación. Se queren que o país vaia adiante, por que non ocupan o seu tempo libre a traballar de balde para sacar o país adiante, sen recortar por todas partes os dereitos sociais? Porque creo que o soldo que cobran por dedicación exclusiva póñeno eles e elas.

Pero sempre é máis doado baixar o pau no lombo das persoas máis débiles, así que logo de seguir pagando con diñeiro público a centros privados, logo de recortarnos o salario, o mellor é aumentar as nosas horas de traballo. Por moitas horas que pase no centro, o traballo para a docencia na miña casa non mo saca ninguén de enriba. Nin a min nin a ningún traballador ou traballadora do ensino público.

E isto encabúxame. Moito. Non teño moitos anos de servizo na docencia. Apenas 28, pero a verdade, pasar tantos anos reivindicando melloras, conseguilas e agora que mas saquen, sácame das casiñas. Non podo evitalo.

Seguirei manifestándome. Abofé que si. E ata non sei se me sume á marea de indignación contra esta clase política que fai fortuna a costa de recortes no benestar social a favor do privado. Non creo que perda moito. E se o perdo, malo será que non o recupere algún día! E se non o recupero, tanto ten. No cadaleito soamente ha de ir o meu corpo. O resto vai quedar aquí.

PASOS...

2011-06-28T18:17:00.001+02:00

Traba

Xulio López

Acabo de chegar de mercar un par de cousas no supermercado. As rúas de Ourense estaban cheas de xente, logo de dous días de calor asfixiante e de rúas baleiras.

O ceo está algo nubrado. Corre unha airexa suave e fresquiña que me trae á memoria aqueles tempos nos que paseaba horas e horas polas rúas e praias de Porto do Son e Noia, en días anubrados, mentres os meus nenos xogaban coa area, preto da auga, ou pedían sen descanso un cómic de Songoku, unha gominola, percebes ou un xeado (son de bo dente). E ata unha táboa, pinceis e óleos para embarullar imaxes.

Agora son grandes. Xogan noutras praias, constrúen castelos con outras areas e pintan os cadros da súa vida con outros óleos e acuarelas.

Pero a airexa fresca desta tarde lembroume que a base do futuro está no pasado. O presente é un paso efémero. Soamente hai que afirmar ben o pé agora para que non se perda nada do de antes e para que o despois sexa minimamente seguro.

Seguirei pintando con eles. Mentres me dean as forzas.

XXI – ENTRE LOS DEDOS

2011-06-19T21:09:00.000+02:00

Entre mis brumas he intentado retener

la débil sombra de un infantil anhelo,

la sonrisa limpia, el gesto alegre,

la cartera a cuadros… El fugaz momento

que tarda la cámara en inmortalizar

una imagen que se pierde en el tiempo.

Todavía, grabada en mi memoria,

permanece la luz que el desconcierto

colocó en mi rostro aquella cámara

cuando una tarde, casi sin aliento,

bajé las escaleras de dos en dos,

gritando “¡Voy a la escuela, pronto vuelvo!”

¡Quién me iba a decir que, sin paraguas,

vagaría hoy, de invierno en invierno,

llevando mil tesoros heredados

escondidos entre los dedos!

DESDEBUXOS NA AREA

2011-06-10T23:46:00.000+02:00

Xulio López

Hai algúns anos coñecín a dúas mozas, irmás se mal non lembro. A máis vella era a perfecta concepción da seriedade, adobada sempre cun gran sorriso, quizais ficticio, e cunha alta dose de intelixencia. A máis nova era a encarnación da simpatía, mesturada coa intelixencia (tamén), e ese aire de desenvoltura que a xuventude leva consigo.

Pasou o tempo e neste último ano vinas moitas veces, pero observeinas moitas máis desde lonxe, a través de fotografías e anécdotas que me foron contando amizades que temos en común. Aparentemente non cambiaron nada: a máis vella segue aliñando ben o seu sorriso diante da cámara; a máis nova aparece sempre cun xesto exultante, chamando a atención pola ledicia que transmite... Ou parece transmitir, pois alá no fondo penso que a súa grande intelixencia non lles serviu para nada máis ca para amosar o mundo no que viven e que lles outorgou a abundancia, esquecendo que hai sentimentos, que hai xente ben cerca delas que, pola razón que sexa, non acadaron o teito do éxito perseguido, malia ter loitado arreo para conseguilo.

Magóame que agora miren a quen non tivo ese éxito, baleiro de humildade, coma se fosen seres inferiores a quen non merece a pena nin falarlle.

E o que me magoa aínda máis é que a corte de aduladores e aduladoras que hai ao seu carón se neguen a ver que detrás desa pantalla soamente hai un egoísmo feroz, capaz de fagocitar calquera sentimento de humanidade, de entrega desinteresada, de agarimo sen condicións…

Adorámosvos e bendicímosvos?

Pois vai ser que non.

CONTROL

2011-06-03T20:28:00.002+02:00

Control

Xulio López

Hai tempo que ando buscando un documento importante, deses que se gardan ben gardados para que non se perdan, pero que cando cómpren no aparecen. E durante a busca veume á cabeza o útil que é ter unha boa memoria, na que se vai gardando o importante para poder recuperalo no momento preciso. Cando gardei aquel documento, impreso en papel, no se me ocorreu escanealo e gardar copia na memoria do meu ordenador, de maneira que agora, como son moi ordenada no meu desorde, nin teño o papel, nin teño a copia. E aí é onde perdo o control e por moito que lle dou á tecla, nin aparece o que ten que aparecer, nin desaparece o que xa non é preciso máis ca para ocupar espazo.

Isto lévame á situación real na que se atopa a sociedade: non atopan os papeis quen debían telos custodiados para usalos cando se precisan melloras, de maneira que, quen nos goberna, perdeu o control ata o extremo de ter que empregar a forza para acalar as voces que reclaman un cambio de rumbo nas institucións políticas, económicas, sanitarias, xudiciais e educativas.

Alguén me mandou fotos de Barcelona, da carga policial. Vin imaxes nos noticiarios de televisión e na prensa. E quedei abraiada.

Na actualidade en todos os centros educativos ten que haber unha comisión de convivencia, a finalidade da cal é resolver conflitos de maneira pacífica cando se producen. Será que nos gobernos autonómicos e nacional non saben o que é iso? Ata ese punto perderon o control os gobernos? Ou é que tampouco atopan os documentos importantes, nos que se redactaron normas para a convivencia e resolución pacífica de conflitos?

Igual teñen que volver á escola para saber como funciona unha comisión de convivencia. E que nos collan confesadas ás persoas que exercemos a docencia.

PICANDO O ANZOL

2011-05-29T20:20:00.004+02:00

Satisfaction

"Todas e todos mordemos o anzol da autosatisfacción"

Xulio López

Si. Nalgún momento das nosas vidas, todas e todos mordemos ese anzol, esquecendo que quen se recrea no seu propio ego corre o risco de perder o verdadeiro sentido e significado das cousas.

O PP morde ese anzol ao ver España pintada de azul. O PSOE mórdeo á desesperada ao "atopar" quen leve as rendas das súas políticas ata o 2012, coa esperanza de conservar a cadeira. O BNG estáo a morder sentíndose chave para moitos concellos galegos, en aras do progresismo... E hai máis que campan fóra de Galiza.

Con eses vimbios cheos de anzois vaise conformando un panorama nada tranquilizador, agravado por esta crise feroz, creada polo poder financieiro.

Hai moita xente neste noso país que está cansa de picar e quedar presa por un gancho no espellismo dunha democracia ficticia que, entre outras moitas cousas, non lle dá cabida ás minorías. Menos mal que hai quen saia ás prazas e queda nelas para amosar o seu descontento, a risco de levar uns paus. Pregúntome se alguén estará escoitando eses berros dunha parte da nosa sociedade (a outra xa votou o que lle pareceu), cansa de corruptelas e enganos, de mentiras disfrazadas de democracia.

Por certo, eses anzois é mellor deixalos para as pescadas. E para os pescados, que non ven sendo o mesmo.

RETRATOS SOBRE SEDA

2011-05-22T10:16:00.000+02:00

Dúo

Xulio López

Do teito penduraba unha lámpada espida e dúas arañeiras competían nunha esquina por ver cal era máis grande. As portas do armario perderan as pechaduras e deixaban ver polas crebas pilas de roupa sen corpos que as habitasen. Na mesiña, na que quebrara xa o cristal, descansaba un cinseiro cheo de cabichas e restos de noites perdidas en conversas inútiles. Os lenzos que protexían a fiestra mareleceran había anos co sol do solpor. Na alfombra repousaba unha antoloxía da lírica medieval castelá, coas follas axadas e aberta pola páxina setenta e cinco. O leito estaba cuberto por unha sobrecama esfiañada, tecida noutrora a gancho por sabias e dilixentes mans, agora entumecidas pola artrose. A madeira do chan perdera o seu verniz alí onde as patas da cadeira, que servía de colgadoiro, deixara os sinais da súa andaina. Detrás da desconxuntada porta que daba ao corredor, unha camisa pedía a berros que alguén a rescatase do cravo que a tiña presa. As paredes brancas zumegaban inquedanza e nas físgoas da pintura pousaba un estraño po gris, solidificado polo abandono.

Todo estaba rodeado por unha espesa néboa de sentimentos e apenas se podía percibir a respiración daqueles ollos sorprendidos polo baleiro. Todo quedou en silencio. Todo deixou de ser para non ser nada máis ca un berro afogado pola frustración e polos anos perdidos.

E todas as miradas se volveron aos diminutos retratos, debuxados sobre seda.

17 DE MAIO

2011-05-17T16:14:00.000+02:00

Hai hoxe un par de anos que, en lugar de estar aquí celebrando a grandeza das nosas Letras e da nosa Terra, me atopaba lonxe, gozando dunha paisaxe coma a da foto, moi similar á de Galiza, que me evocou a miña nenez, chea de recantos de verdor.

Hoxe si puiden celebrar, dalgún modo as Letras desta Terra, en Vilanova dos Infantes, xunto coas compañeiras e compañeiros da Coral de Ruada.

Cando viña de camiño de volta da romaría "Raigame", veume á cabeza este lugar da foto, cheo de paz e tradición, no que pode unha perderse horas e horas contemplando soamente o verde, o silencio, o azul e os nubentos ceos. Coma en Vilanova. Ou coma en calquera outro recanto da nosa Galiza. Tamén hoxe o ceo está gris, pero cheo de luz, da luz das Letras.

E tamén me veu á cabeza o fácil que pode resultar perder as raíces cando nos atopamos nunha terra estraña. E mesmo dentro da Terra, porque así vai a vida, levándonos por camiños longos que ás veces nos fan esquecer quen somos, de onde vimos e polo que loitaron quen nos precederon na andaina.

PARA A LEMBRANZA

2011-05-05T15:57:00.000+02:00

Miré atrás

Xulio López

De repente, sentín unha fonda melancolía.

Coma se o tempo se tivese detido, volvín a aqueles días nos que agochaba detrás da miña vitalidade e do meu sorriso sentimentos culpables e prohibidos. E, á miña memoria volveu cada instante, cada palabra, cada feito e cada xesto. Sen preguntas nin respostas, envolto nun estrondoso silencio, o meu cerebro foi visualizando, minuto a minuto, todo o acontecido aqueles anos de complicidade mutua, de inquedanzas compartidas, de discusións acaloradas, de bailes tentadores, de acenos disimulados, de intimidade vivida no medio do xentío, de perigosas escapadas sen destino, ...

De repente volveu todo o que deixei atrás, todo o que quixen pechar na gaiola do esquecemento.

Xa non te lembrarás de min, pero eu sigo a escribir todo o que se me pasou pola cabeza naqueles anos.

X – MATICES

2011-04-30T19:15:00.000+02:00

Esa sonrisa lo dice todo,

oscura y profunda,

como las débiles líneas

que trazas con tus dedos.

En tu silencio elegido,

tu fantasía se enreda

con héroes y mazmorras,

con rimas ingeniosas y juegos

rítmicos y censuradores

grabados en tu cerebro.

Tus hábiles manos

mueven con destreza el cuchillo,

presto siempre a mezclar tomates

con los más extraños elementos.

Y en tu desaliñado cuerpo

se mecen tus firmes líneas,

balanceadas por el viento.

Los colores de tu mirada,

esparcidos en mil papeles

amarilleados por el tiempo,

hablan de tu esencia irisada,

irisada como tu sonrisa,

amplia y sincera…

Tu sonrisa, sincera e infinita…

Tu sonrisa infinita,

llena de matices,

como tus sueños.