ATRÁS E ADIANTE

"Valado con neve"

Xulio Pazo

Hai uns días, perdida polas rúas, deume por pensar no que foi sendo este meu camiño, máis que nada por ver se había algo que rectificar, aínda que, sendo sincera e a estas alturas, creo que non vou mover nadiña nin creo que me dea tempo. Xa me cansei de ir para atrás e para adiante. Agora escribo. Agora borro. Agora ando. Agora desando. Agora falo. Agora calo. Agora encabúxome. Agora reláxome. Agora consinto. Agora esixo. Agora sirvo. Agora…

Agora vou ver a onde me leva este valado con neve que non sei moi ben onde remata…

Concha L.F-2019

XOGOS

Glasgow - Escocia - 2011

Ás veces tomábame a liberdade de xogar. Xogaba a ser pequena coma ti e contigo, ensartando pezas de cores nas paredes do escuro corredor daquela casa. Outras veces xogaba a ser maior subida ao escano da sabedoría e escribía nunha táboa decálogos de normas que nunca se cumprían.

Despois eras ti quen xogaba a colocar cabelos brancos no meu caderno, a agocharte baixo a miña almofada rosmando en soños enrugas novas, a levarme por vertixinosas autovías desertas de luces, a irisar amenceres e solpores con cores silenciosas…

Sei que agora xa non xogo contigo. Xa non. Tamén sei que ti xa non xogas comigo, que hai cousas que nunca me dirás, que hai un muro que xamais me deixarás traspasar.

Xa non me tomo a liberdade de xogar. Iso deixeino onte, ou antonte, non lembro… Quizais cando atopei o cadeado na porta. Por iso agora non xogo…

Supoño que esa é a razón.

SEN PALABRAS...

Quedei mirando a nada, cos miolos cheos de palabras que quedaron atrapadas nas concas dos ollos porque a gorxa, aquel día quedou muda, afogada por un berro que so eu escoito alá dentro...

Alá dentro, onde so queda unha vida, feble e quebradiza, enredada en mil palabras afogadas por ese berro que todo o abrangue...

27- VII - 2017

FIESTRA

Foto: X.m.Xespi

Presa aí quedou da luz da fiestra
a cadeira.

Presa quedou aí da luz
a roda da cadeira.

Presa quedou aí das follas verdes.
Presa...

Por iso, talvez, non se ve...

Concha L. F. - 2017

ENREDANDO

Enredo

Mercedes L. Rubín

tres trísqueles

Hai uns días estiven na casa da miña aldea, na casa da miña nai e, pola fiestra da cociña, vin como se bambeaba suavemente pero sen descanso o camelio. Tiña as pólas máis baixas que de costume e semellaba ser de cor rosa, en lugar de verde. As roseiras estaban cheas de matices granates. As pequeñas violas tupidas de malvas, amarelos e brancos. Os narcisos volvendo a mirada amarela sobre si mesmos…

Quedei así, coa boca aberta sen saber que dicir ou pensar, cun nó na gorxa…Sen saber moi ben como todo pasara da escuridade á luz...

Deume por pensar no efémero que é todo, no cambiantes que son as estacións, no doado que resulta moitas veces esquecer sen esquecer ou lembrar sen lembrar, na sinxeleza dos momentos, das imaxes, dos sons, das voces, dos espazos, das persoas…

Tamén me deu por pensar en canto nos complicamos a diario pensando que temos un número infinito de días para vivir, para facer valer os nosos caprichos e poñernos por enriba das demais persoas, para demostrar que somos nós quen está facendo as cousas ben, para facer valer os nosos privilexios a costa de pisar os dereitos de quen está ao noso carón, cando en realidade somos seres finitos, efémeros, cambiantes e falibles e os nosos dereitos rematan onde comezan os das demais…

E, todo isto, para que? Para que nos muden o horario en marzo porque medraron os días e chegou a primavera? Para que o volvan mudar en outubro porque chegou o outono? Para facer valer que somos nós e só nós e as nosas persoas achegadas as que temos a exclusividade da atención e dos dereitos, cargando parte das nosas responsabilidades no lombo do resto do mundo?

Será para iso…

Pois si. Este mes de marzo quedei sen fala porque, unha vez máis, comprobei que hai persoas que son incapaces de se parar a pensar diante dos cambios de cor dos días…

Supoño que non debía sorprenderme tanto.

ESTAMOS

Foto: "Invernía"

Mercedes L. Rubín (Tres Trísqueles)

Puidera ser que non estivesemos aquí, agora. Pero estamos. A xeada por fin estala baixo os nosos pés, unha vez máis e branquea e resiste a diluírse nas néboas e cobre de luz branca as poucas horas que ten o día. E cubrirá de branca luz as moitas horas de noite que nos quedan por diante...

Puidera ser que maña non visemos o amencer. Pero estamos pisando a xeada unha vez máis e vendo o verdor das xestas cubertas polo seu branco inmaculado e estamos sentindo nos ósos a friaxe húmida e cortante dun novo Solsticio de Inverno.

SER DE SEU. OU... NON SER?

Foto: Enredo

Mercedes López Rubín (Tres Trisqueles)

María Xosé Silvar, Sés, no seu último disco "Opoñerse á extinción", di nunha das cancións: "E que veña ou vaia, que vaia ou veña, se me subo ao carro bótanlle leña". 

Nestas palabras resúmese a historia dunha gran parte de moitas de nós. A miña, por suposto, está perfectamente resumida. Quizais porque enredei demasiado...

Por iso decidín gardar gardar silencio e falar baixiño só cando teño algo que dicir...

Viaxe

La luz irrumpe
Enrique G. A.

Otra mirada

Voume co amencer.

El me acompaña e me guía
desde o outro lado das núas árbores
perdidas na brétema.

Voume co amencer
cara o outro
que me agarda

Concha L.F.

A BUCHACA

Por algures andará esta foto de ñOCO

GRAZAS!

Din que para sobrevivir sempre hai que levar algo gardado na buchaca, na faltriqueira...Nese peto oculto da saia, do pantalón, da camisa, do corazón e/ou do cerebro. Sería como gardar un derradeiro AS na manga.

Vendo este garfo suxeitando unha tesela azul ocórreseme pensar en todas esas persoas que, dunha ou doutra maneira, levan e viven unha vida regalada, unha vida apoiada en pilares que non construíron, sen gardar nunca nada na buchaca para imprevistos.

Logo veñen as présas e os agobios por non saber ou querer tocar timbres ou preguntar e pedir información, arrimándose unicamente a quen lle dá acubillo, vivindo desa tesela azul que non corta a auga da billa porque lle doe a conciencia histórica.

E onde está ese diminuto anaco azul que alguén tiña que ter gardado na súa propia buchaca para sobrevivir sen depender de vidas alleas?

E DE REPENTE... ABRIL!

Aínda quedan meses para para recolocar e rachar todo e encher bolsas e bolsas de lixo cos restos que quedaron espallados dos invernos e primaveras, dos outonos e veráns pasados á sombra da parra, bordando caraveis nas nubes.

Aínda semanas para recoller papeis inútiles, frascos de cristal e botes de plástico cheos de baleiro, roupas vellas cosidas con ganduxos e bólas de fíos de auroras enredados baixo as camas.

Aínda quedan días para borrar dos anaqueis o fume dos cigarros, para fregar as pagadas da cadeliña amarela e peluda, inerte sobre as lousas da cociña, e as do can negro e tonto que lle rosma ás anduriñas desde o asfalto.

Aínda quedan horas e horas para ir e vir, para mudar as cores dos lenzos, para saír da brancura dos corredores infectados con desinfectantes, para poñer manteiga no desalado queixo desmanteigado, para beber a sorbos a vida mesturada con laranxas, fresas e framboesas, para amartelar o chan con doces de cidra, marmelos e mazás agrias, para tinguir os dedos co sangue dos tomates exprimidos co último alento.

Aínda quedan minutos, segundos, décimas, centésimas, milésimas e… enésimas para o último alento.

Aínda quedan… Dicía… Pensaba…

As contas eran boas!

Volveu abril!

O ACORDEÓN

"Mirei a partitura. As notas bailaban arriba e abaixo. As negras con punto enlazaban coas corcheas e estas coas semicorcheas. Había tresillos por todas partes… Ao pé da clave unha díese en FA, outra en SOL e outra en RE e de seguido 4/4 e logo, máis adiante, 6/8… Despois becuadros e 3/8 e...

Quedei muda. Os meus coñecementos de música non chegaban a tanto…

De repente deume por mirar en que intervalos subían e baixaban as notas e vin, ao pé de páxina e escrito en letra diminuta, o título daquela cantiga. Naquel momento empecei a escoitar, ao lonxe, o acordeón do meu avó.

O avó tocaba o acordeón coas mans, cos pés, cos ollos, co pelo… Ata o tocaba co seu chaleco!

Dirixinme ao tribunal e díxenlle que estaba preparada. Executei con voz firme aquela partitura e saín…"

Non é o meu avó o home que toca o acordeón. Non é meu pai. É o meu padriño.

Como pasa o tempo e cantas cousas deixa tras de si! 

Querida Pilar B. L.

Aquel foi outro Entriodo.

Era ela.

Sen máis preámbulos, rompía con todo.

Sigo recollendo os restos e tento colocalos coidadosamente sobre esta noite sen lúa chea. 

As luces e os sons da mañanciña chámanme para que me erga, aínda sabendo que sen ela haberá un oco nos corredores, un espazo cheo de lembranzas agarimosas, de ansias, de reencontros ao final do día, de xestos, sorrisos e palabras sinceras de xenerosidade, compromiso e entrega... Porque a súa presenza, vital e rebuldeira foi, é e será o mellor agasallo para onte, para hoxe, para mañá e para sempre.

Sorrís firme e impetuosa

á mañá de soños que se erguen

prendidos das raiolas.

Un aceno cara o horizonte,

a ira contida e vertida día e noite,

a ledicia e a pena pola soidade imposta,

a entrega silenciosa e o agarimo,

as luces da natureza xenerosa.

A túa presenza, vital e rebuldeira,

deixou un oco nos corredores.

Vinte moitas veces.

Agora non estás

mais segues a amosarte

en cada xesto dos xices sobre o taboleiro.

NEBOEIROS

Geiser Atacama. Chile.

Foto propia.

Gustaríame estar alá, onde nada é imposible, onde a vida xurde, flúe, esvaece e renace, onde as bágoas regan flores e sacian sedes, onde o Sol quenta as herbas e as ábores sen queimalas, onde a Lúa espalla as ás das curuxas sobre a area, onde o que se perde aparece, onde o que morre revive, onde non se precisan zapatos para camiñar, onde non fan falta palabras para amosar agarimos, onde non é necesario cantar para espantar pantasmas, onde as ledicias son reais e eternas, onde non hai que remexer o estrume para atopar un anaco de pan, onde é posible sorrir sen fruncir o ceño, onde a dúbida é só o medio para atopar a verdade….

MULLERES...

2013

Foi no verán

Agora é outono

2015

O tempo non se detén

Volvín á gaiola e falta a nídia presenza da forza, do sorriso, da sorpresa, da ledicia, do son das rodas e cantigas, das menciñas, das cascas de noces, das patacas cocidas con bacallau, do caldo requentado, dos callos sen callos, das zinnias e caravereis asilvestrados, das calas e crisantemos, do vagar nocturno en busca de tisanas calmantes, da palabra exacta e xuízosa que dá paz, das alianzas eternas...

Foise para sempre, pero está

Estará

Sempre

Grazas dona Concha

Grazas mamá

DOCE E ESCURA SOMBRA

Xulio Pazo Fotografía

“Doce e escura sombra é esa que acolle cando o sol queima os pensamentos…”

Escribín isto un día de baleiro infinito, cando me din conta de que o último elo da cadea comezaba a romper, precisamente, polo lado máis forte. Non sei se foi porque naquel momento sentía inmensa soedade, ou porque ela mesma, que existía desde sempre en min, se desatou de repente ao fender o único caxato que soportaba o meu peso.

Sei que aínda non é momento de mirar atrás. Sei que aínda non é momento de lembrar as zinnias nin as roseiras. Sei que mentres escoite os berros afogados da mañá que loita por se abrir paso entre as delirantes suores da noite, non é tempo de bágoas nin retratos marelecidos. Sei…

Pero hoxe, non por desesperanza ou desesperación, senón pola crúa e limpa verdade que tocan as miñas mans, escoitan os meus oídos e ven os meus ollos, hoxe precisaba, máis que nada, desa doce e escura sombra…

ÁS VECES... PACIENCIA... ATA QUE DURE!

Erupción do volcán Calbuco - Chile- 2015

Foto de lanación.com

Ás veces a vida quéixase, igual que o fai a Terra. Elas revólvense e vomitan. Ou calan e van facedo á súa maneira.

E nós con elas.

Ás veces as cousas veñen retortas. E non unha vez, senón unha multiplicada por miles de millóns. Ás veces somos nós quen nos revolvemos con furia contra as labazadas que nos dan día tras día e hora tras hora a Terra e a vida.

Ás veces pechámonos nese labirinto que nos ille das furias, dos lumes e dos raios das treboadas.

Ás veces a nosa paciencia chega ao cume, pois agardar con ilusión sen ver resultados fai que rompamos con todo. 

Porque a paciencia ten un límite, coma todo e coma todas nós. E nese momento tentamos tirar a toalla. E tirámola de feito. Dunha ou doutra maneira tirámola, aínda que a volvamos recoller ao momentiño, tirámola...Porque todo ten un límite.

Nese momento no que está o límite é cando temos que ir romper e rachar. Ou calar e ter paciencia.

En poucos días Chile e Katmandú sacudíronse pola furia da Terra. O de Chile, polo que lin, non vai mal. O de Katmandú un desastre total. E logo veu o segundo... Ese tremor que moveu de novo a Terra... Alá lonxe. Nepal..

QUERO

Chile.

Foto prestada.

Perdinme na inmensidade da Lúa chea impetuosa e na do Sol nacente silandeiro.

Perdinme entre as voces e  asubíos dos paxaros.

entre cebolas, cerdeiras, gatas preñadas, xeadas de abril e brétemas luminosas.

Perdinme entre airexas frías do nordés,

entre soles ferintes e herbas miúdas.

Perdinme entre músicas estrañas e diminutos puntos de músicas chegadas doutras terras.

Perdínme entre as miñas músicas.

Perdinme entre saloucos, laios e flores despintadas,

entre escanos de estradas nunca percorridas,

entre viaxes a mundos de ir e non voltver.

Perdinme nos pasos duns pés descalzos sobre a terra

buscando un anaco de silencio silandeiro,

ese que deixa escoitar o silencio das noites e dos amenceres

preñados de sons e de silencios.

Perdinme…

E non me quero volver atopar no murmurio de voces ferintes,

de luces desmembradas,

de cigarros  a medio consumir,

de paces fiticias, de anacos de queixo cortados ao milímetro…

Quérome seguir perdendo. Unha e outra vez.

Non me quero atopar nunca máis.

Nunca.

Quero seguir perdida.

Quero facelo.

Quero…

SE NON FOSE ASÍ

Amiga Merce, grazas.
Irmán Xulio, grazas.

SE NON FOSE ASÍ

Sacudimos a alma de bágoas e temores,
cando os ventos da adversidade
arremuíñan as nosas augas e mantemos, firmes,
a mirada posta nun punto indefinido
que desprende minúsculas partículas
que se filtran cando inhalamos aire.

Sacudimos os soños de pesadelos
cando a luz esmorece e a noitebra
envolve o traxe que a terra nos doou
e miramos a escuridade cun sorriso 
cómplice e paciente,
porque sabemos que nela aniña unha raiola,
premonición do albor.

Se así non fose, que sería da beleza
agochada no orballo,
nas ondas e nos montes?

Se así non fose, que sería dos arumes da infancia,
das roupas estendidas
polas mans que nos abrigaron
á calor da esperanza?

Se así non fose, que sería das imaxes e dos sons
ciscados na lembranza ?

Se así non fose, quen había soster
con pulso decidido a ledicia sobre a herba,
o alento nas ás das bolboretas,
e as plumas da paz presas
nas mans das crianzas?

Se non fose así, nin vós nin eu
estariamos aínda loitando
para que o sol do abrente
dilúa as pantasmas que camiñan
ao amparo da noite,
as que eclipsan o sorriso da lúa
que agarda serena ás estrelas,
para contarlle que,
entre a aurora e o solpor,
hai vida e que a vida,
entre o solpor e a aurora,
descansa.

GRAZAS

Cedeira

Mar de Artabria

Grazas Gabriel

A vida é un continuo bater das ondas contra as pedras. O mar nunca é o mesmo, como tampouco o é a auga dos ríos. As rochas son sempre así, aínda que se desgasten polos golpes da auga. Ou non son?

Miro cada día os pequenos cambios dos meus soportes. Van mudando. Uns medran. Outros esmorecen. Eu medro e esmorezo ao tempo que os meus soportes mudan. Nunca nada é igual. Sempre hai unha faísca ou unha néboa que muda todo para que todo sexa diferente...

Hoxe, logo de contemplar os cambios da luz no meu balcón o día da eclipse, logo de ver unha primavera máis nas roseiras do xardín da miña nai, vin como todo vai mudando. Todo. Todo cambia. Ata a esencia cambia. Ata a esencia, iso que eu pensaba que era inmutable. Dicíao Mercedes Sosa nunha canción.

Vaise. Vaise o conto. Outra vez. Pero virá outro. E xa haberá quen bata contra el, contra o novo conto. E se non hai, pois que morra. Iso si. Que os merlos e merlas non coman a semente do céspede. Non sei se sería capaz de perdoarllo!

Grazas Gabriel pola foto. E grazas ñOCO, Merce, Enrique, Esmeralda, XULIO LÓPEZ, polas imaxes que me prestastes. Haberá persoas que esquezo aquí, pero douvos as grazas igualmente. Grazas.

NEGRA SOMBRA

Navegando por los confines

La mirada ausente

E así foi como a sombra foi tornando en luz. Buscando cores. Buscando a natureza comprimida nunha escala de grises...

LIMÓN SALGADO

Sábeme a sal e a limón agre a túa Negra Sombra fuxidía,

cando esvaece a tarde e te agochas tras a lúa minguante.

Sábeme a sal e a limón agre,

gran a gran,

gota a gota,

que pousan no seco verán que xa está lonxe.

Sábeme a sal e a limón agre...

E esperta o teu zume o meu padal atoldado polas nubes que se achegan.

Van murchando os asubíos,

lentamente,

mentres rebule tímido o sol das frías mañanciñas.

Descalza,

a miña sombra tamén fuxe tras o sal e o limón agre da túa Negra Sombra,

buscando tempo e sombra,

follas verdes,

fontes,

camiños,

regatos,

campás e  cantares,

futuros e ledicias.

Busco en ti

as túas cores,

cores que me saquen do fastío doutro outono arrolado pola monotonía destas cordas que se bambean no baleiro.

Busco en ti

as túas cores,

Rosalía.

Grazas, ñOCO.